Pages

Subscribe:

Thứ Năm, 18 tháng 6, 2015

Những lợi ích của việc sử dụng cách nhìn về năng lực để đánh giá

        Có thể dễ so sánh giữa các cá nhân về mặt hoạt động cá nhân hơn là so sánh về hữu ích (hoặc hạnh phúc, sung sướng hoặc mong muốn). Cũng vậy, nhiều hoạt động liên quan- và điển hình là các đặc điểm phi tâm trí- có thể được nhìn thấy một cách rạch ròi, tách biệt qua việc đánh giá chúng bằng tâm trí (chứ không gộp vào trong sự “điều chỉnh tâm trí).          Khả năng thay đổi trong việc chuyển phương tiện thành mục đích (hoặc thành quyền tự do để đạt mục đích) đã được phản ảnh trong phạm vi và mức đô của những thành tựu, và tự do có thể được nêu trong danh sách các mục đích. Đó là những lợi ích của việc sử dụng cách nhìn về năng lực để đánh giá.

Đánh giá năng lực

        Tuy nhiên, so sánh giữa các cá nhân về các lợi ích tổng thể cũng đòi hỏi việc nhìn tổng thể các nhân tố không thuần nhất. Cách nhìn năng lực tất yếu mang tính đa nguyên. Thứ nhất, có những hoạt động khác nhau, một số hoạt động quan trọng hơn các hoạt động khác. Thứ hai, có vấn đề là phải đánh giá trọng lượng của tự do thiết yếu (phổ năng lực) đối với thành tựu thực (véc-tơ hoạt động được lựa chọn). Cuối cùng, vì không ai nói rằng cách nhìn về năng lực làm cạn kiệt mọi quan tâm liên quan đối với mục đích đánh giá (thí dụ, chúng ta có thể coi trọng các quy tắc và thủ tục, chứ không chỉ coi trọng các quyền tự do và kết quả), do đó có vấn đề cơ bản là nên đặt bao nhiêu trọng lượng cho các năng lực, so với bất cứ nhân tố liên quan nào khác.
         Liệu tính đa nguyên này có cản trở việc chủ trương đề cập về năng lực nhằm mục đích đánh giá không? Trái lại. Nếu nhấn mạnh rằng chỉ nên có một số lượng thuần nhất mà chúng ta trân trọng tức là đã giảm rất nhiều phạm vi của sự lý giải đánh giá của chúng ta. Thí dụ, một điều không có lợi cho uy tín của chủ nghĩa hữu ích cổ điển là nó chỉ trân trọng sự sung sướng, mà không quan tâm trực tiếp đến quyền tự do, các quyền, sự sáng tạo hoặc điều kiện sống thực tế. Nếu khăng khăng muốn có sự tiện nghi máy móc của việc có một “điều tốt” thuần nhất thì tức là phủ nhận rằng nhân loại gồm những chúng sinh có lý trí.


Từ khóa tìm kiếm nhiều: nền kinh tế mỹ, kinh tế nhật bản