Các điều kiện y tế của Trung Quốc cũng tốt hơn Ấn Độ, vì trước cải cách, .chính quyền Trung Quốc đã có cam kết xã hội đối với y tế và giáo dục. Điều kỳ lạ là sự cam kết ấy, tuy hoàn toàn không liên quan đến vai trò hữu ích của nó đối với tăng trưởng kinh tế hướng tới thị trường, đã tạo ra những cơ hội xã hội có thể được sử dụng một cách năng động sau khi đất nước chuyển sang thị trường hoá. Sự lạc hậu về xã hội của Ấn Độ, với việc tập trung vào hệ đại học theo hướng ưu việt và sao lãng các cấp giáo dục thấp, và hết sức sao lãng chăm sóc y tế cơ bản, đã làm cho đất nước ít có sự chuẩn bị cho một sự phát triển kinh tế được chia sẻ rộng rãi. Tất nhiên, sự tương phản giữa Ấn Độ và Trung Quốc còn hao hàm nhiều phương diện khác (kể cả những khác biệt về chế độ chính trị, và những sự khác biệt rất lớn bên trong nước Ấn Độ về cơ hội xã hội như mù chữ và chăm sóc y tế) mà chúng tôi sẽ bàn sau. Nhưng tính liên quan thích đáng của những mức độ cơ bản khác nhau về chuẩn bị xã hội ở Trung Quốc và Ấn Độ cho sự phát triển rộng khắp hướng về thị trường là đáng lưu ý ngay ở giai đoạn phân tích sơ bộ này.
Tuy nhiên, cần ghi nhận rằng Trung Quốc cũng có những khuyết tật thực sự so với Ấn Độ, vì Trung Quốc thiếu tự do dân chủ. Điều này càng trở nên rõ rệt khi bàn đến tính linh hoạt của chính sách kinh tế và hành động công cộng để đối phó vái khủng hoảng xã hội và những tai hoạ không thể lường trước. Có lẽ sự tương phản nổi bật nhất là ở thực tế rằng Trung Quốc đã trải qua một nạn đói lớn nhất trong lịch sử (30 triệu dân chết đói sau khi cuộc Đại nhảy vọt trong các năm 1958- 1961 thất bại), còn Ấn Độ từ khi giành được độc lập năm 1947 cho đến nay không hề xảy ra nạn đói nào. Khi tình hình trở nên tốt đẹp, người ta có thể ít bỏ qua sức mạnh bảo vệ của chế độ dân chủ, nhưng các nguy cơ luôn luôn nằm sát kề chúng ta (chẳng hạn như tình hình gần đây của một số nước Đông và Đông Nam Á đã chứng minh). Vấn đề này cũng sẽ được bàn bạc đầy đủ hơn ờ các phần sau của cuốn sách này.
Có rất nhiều mối quan hệ lẫn nhau giữa các quyền tự do công cụ riêng biệt. Vai trò và những ảnh hưởng cụ thể của chúng đối với nhau là những khía cạnh quan trọng của quá trình phát triển. Trong các chương sau, sẽ có những cơ hội để thảo luận một số trong những mối quan hệ lẫn nhau này và phạm vi rộng lớn của chúng. Tuy nhiên, để minh hoạ sự vận động của các mối quan hệ ấy, tôi xin bàn một chút về những ảnh hưởng khác nhau đối với sự trường thọ và tuổi thọ- những năng lực mà người dân khắp nơi đều rất trân trọng.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét