Các bài viết về chủ đề này thường coi nghèo khổ chỉ là thiếu thu nhập. Đây không phải là quan điểm ngu ngốc, vì thu nhập- được định nghĩa phù hợp- có một ảnh hưởng to lớn đối với những điều chúng ta có thể hoặc không thể làm. Thiếu thu nhập thường là nguyên nhằn chính của những khốn khó mà chúng ta thường quy thành sự nghèo khổ, kể cả đói và chết đói. Trong việc nghiên cứu sự nghèo khổ, bắt đầu bằng bất cứ thông tin nào mà chúng ta có về phân phối thu nhập, đặc biệt là thu nhập thực sự thấp, là một lập luận hay.
Tuy nhiên, cũng có lý do đúng tương đương để không chỉ kết thúc bằng sự phân tích thu nhập. Phân tích cổ điển của John Rawls về “các hàng hoá cơ bản” đã nêu một bức tranh rộng lớn hơn về c.ác nguồn lực mà con người cần đến bất kể các mục đích của từng người là gì. Các nguồn lực đó bao gồm thu nhập và cả các “phương tiện” có mục đích chung khác. Các hàng hoá cơ bản là những phương tiện được sử dụng cho các việc khác nhau có thể giúp bất cứ ai đạt được mục đích của mình, và bao gồm “các quyền, tự do và cơ hội, thu nhập và của cải và những cơ sở xã hội của sự tự trọng”. Việc khuôn khổ của Rawls tập trung vào các hàng cơ bản có liên quan đến quan điểm của ông về những lợi ích của cá nhân qua các cơ hội mà họ có để đạt các mục tiêu của họ. Ravvls coi các mục tiêu đó là theo đuổi “các khái niệm cá nhân về cái tốt”, mà các khái niệm đó của từng người lại khác nhau. Nếu một người có một gói hàng hoá cơ bản giống với một người khác (hoặc thậm chí có một gói lớn hơn), nhưng cuối cùng lại kém hạnh phúc hơn người khác kia (thí dụ, do thích ăn mặc đắt tiền), thì không thể nói sự hữu ích ở đây có chuyện bất công được. Rawls lập luận rằng mỗi người phải chịu trách nhiệm về những ưa thích của mình.
Tuy nhiên, việc mở rộng tiêu điểm thông tin từ thu nhập sang các hàng hóa cơ bản cũng chưa đủ để xử lý mọi sự khác nhau liên quan đến mối quan hệ giữa thu nhập và nguồn lực, và mối quan hệ giữa hạnh phúc và tự do. Thực thế, bản thân các hàng cơ bản chủ yếu là những thể loại nguồn lực chung, và việc sử dụng các nguồn lực đó để tạo ra khả năng làm những điều tốt đẹp lại tuỳ thuộc vào nhiều sự khác nhau mà chúng tôi đã xem xét trong phần cuối vừa rồi trong bối cảnh kiểm điểm mối quan hệ giữa thu nhập và hạnh phúc: những sự không đồng bộ cá nhân, đa dạng về môi trường, những sự khác biệt về không khí, môi trường xã hôi, những sự khác nhau trong cách nhìn về quan hệ và sự phân phối trong nội bộ gia đình. Thí dụ, sức khoẻ cá nhân và khả năng sống mạnh khoẻ có thể tùy thuộc vào nhiều ảnh hưởng khác nhau.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét